Memurların en fazla merak ettiği emekliliğe ait 16 sorunun yanıtı

1- 8 yıl memuriyet hizmeti olan memurun eş ve çocuklarına aylık bağlanır mı?

5510 sayılı kanuna nazaran, 8 yıl 5 ay hizmeti varken vefat eden bir devlet memurunun eş ve çocuklarına dul ve yetim aylığı bağlanır mı? Daha evvel toptan ödeme yapılmışsa aylık bağlanması için ne yapılabilir?

Toplumsal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, aleyhe olan durumlar haricinde hiçbir formda talep olmadan süreç yapmamaktadır. 5510 sayılı kanuna nazaran dul ve yetimler için emekli aylığı bağlanma kaideleri beş yıla düşürülmüştür. Aylık bağlama ve ihya talebinde bulunmanız ve SGK tarafından istenecek parayı yatırmanız halinde paranın yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarafınıza aylık bağlanabilecektir. Maaşınız, müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanacaktır.

2- Hala Bağ-Kur’lu olarak çalışan, memur eşinden dul aylığı alabilir mi?

Eşim 7 yıllık memur iken vefat etti. Hala Bağ-Kur’lu olarak çalışıyorum. Emekli Sandığı’ndan dul aylığı alabilir miyim?

5510 sayılı Kanun’a nazaran eşinizin beş yıldan fazla hizmeti olduğu için, Bağ-Kur’a (4/b) tabi çalışmanız, Emekli Sandığından dul aylığı almanıza mahzur değildir. Ayrıyeten, sigortalı (4/a) olarak çalışsanız dahi eşinizden dul aylığı alabilirsiniz.

3- 5510 sayılı Kanun sonrasında emekli ikramiyesi ödemesinde bir değişiklik oldu mu?

5510 sayılı kanun sonrasında devlet memurlarının emekli ikramiyemin hesaplanmasında bir düşüş yahut ikramiye fiyatının ödenmemesi üzere bir durum kelam konusu mudur?

5510 sayılı kanun sonrasında memurların emekli maaş hesabında kıymetli değişiklikler olmuştur. Yani prime temel karlar emekli aylığı bağlanmasında temel alınmaktadır. Lakin, emekli ikramiyeleri 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’ndaki yordam ve asıllara nazaran ödenmeye devam edilmektedir. Büsbütün kaldırılması kelam konusu değildir.

4- Kontratlı olarak çalışmaya başlarsam yetim aylığım kesilir mi?

6 yıllık devlet memuru iken vefat eden babamdan tarafıma yetim aylığı bağlandı. 657 sayılı Kanun’un 4/b hususuna nazaran kontratlı çalışmaya başlamam halinde yetim aylığım kesilir mi?

5510 sayılı kanun kararlarına nazaran çalışmaya başladığınız tarihi takip eden aybaşından itibaren aylığınız kesilir.

5- Redd-i miras yapanlar emekli maaşı alabilir mi?

Günlük hayatta reddi miras yapanlara sıklıkla rastlanılmaktadır. Ölen şahısların çok borçlu olmaları çoklukla bu yola başvurulmasına sebep olmaktadır. Bu bağlamda Reddi Miras Davası açılarak mirasın reddedilmesi, dul ve yetim aylığı almaya pürüz bir durum değildir. Lakin mirastan iskat(men) edilme durumunda aylık bağlanamaz.

6- Kamudaki sigortalı hizmetler için emekli ikramiyesi ödenir mi?

Şu an bir kamu kurumda memur olarak vazife yapıyorum daha evvel kamu kesimindeki 4/a’lı (SSK) hizmetler için Emekli Sandığı tarafından ikramiye ödenir mi?

Kamuda 4/a’lı (SSK) olarak çalışılan mühletlere emeklilik ikramiyesi ödenebilmesi için kamudaki sigortalı misyonundan ayrıldığı tarih itibariyle kıdem tazminatını almamış ve kıdem tazminatı ödemesine müstehak olması koşuluyla emekli ikramiyesi ödenmektedir.

7- Hangi sigortalı hizmet geçerli olur?

Devlet memurunun Emekli Sandığı hizmeti ile iç içe geçen 4/a (SSK) hizmetinden hangisi geçerlidir?

657 sayılı kanuna nazaran devlet memurlarının ticari kar getirici faaliyetlerde bulunması yasak olmasına karşın bazen bu kurala uyulmadığı ve memurların aylıksız izinde iken sigortalı bir işte çalıştığı görülmektedir. Bu üzere durumlarda hem Emekli Sandığı hizmeti hem de SSK (4/a) hizmeti olabilmektedir. İşte bu üzere durumlarda 4/c’ye (Emekli Sandığı) tabi hizmet mühletler geçerli olup, 4/a (SSK) hizmetlerinin iptal edilmesi gerekmektedir. Birebir durum Bağ-Kur hizmeti için de geçerlidir.

8- Kontratlı olarak çalışırsam yetim aylığım kesilir mi?

Babam 6 yıllık devlet memuru iken vefat etti ve tarafıma kız yetim aylığı bağlandı. 4/b kontratlı öğretmen olmam halinde yetim aylığım kesilir mi?

5510 sayılı kanun kararlarına nazaran çalışmaya başladığınız tarihi takip eden aybaşından itibaren aylığınız kesilir. Tıpkı durum Bağ-Kur kapsamındaki bir iş için de geçerlidir. Fakat, tarafınıza bağlanan yetim aylığı 5434 sayılı kanun kapsamında olsaydı, yani babanızın hizmeti 10 yıldan fazla olsaydı bu durumda 4/a’ya (SSK) tabi çalışmanız nedeniyle, yetim aylığınız kesilmezdi.

Erkek yetimlere ise malul ve muhtaç olmaları halinde aylık bağlanır. Vefat etmiş olan kişinin hizmetinin 5 ila 10 yıl ortasında olması halinde 4/a’lı (SSK) çalışan kız ve erkek yetimlere aylık bağlanamaz.

9- Askerlik müddeti ile birlikte borçlanılan mühlet 5 yıl olursa dul ve yetim maaşı bağlanır mı?

Eşim 4,5 yıllık devlet memuru iken vefat etti. Askerlik müddetini borçlanarak 5 yıla tamamlarsam, bana aylık bağlanır mı?

5510 sayılı kanun ile dul ve yetim aylığı bağlanması için gerekli olan 10 yıllık müddet 5 yıla düşürülmüştür. Bu müddetin borçlanılarak 5 yıla tamamlanması halinde vefat eden memurun dul ve yetimlerine aylık bağlanacaktır. SGK tarafından hazırlanmış matbu talep dilekçesi ile birlikte, Kamu Vazifelileri Emeklilik Süreçleri Daire Başkanlığı’na müracaat edilmesi halinde süreç başlatılacaktır. SGK’da müracaat edilmeden hiçbir süreç başlatılmamaktadır.

10- Bağ-Kur’lu olarak çalışırsam vefat eden memur eşimden dul maaşı alabilir miyim?

Eşim, 6 yıllık devlet memuru iken vefat etti. 4/b’ye (BAĞ-KUR) tabi çalışıyorum. Emekli Sandığı’ndan dul aylığı alabilir miyim?

4/b’ye (Bağ-Kur) tabi çalışmanız, Emekli Sandığı’ndan dul aylığı almanıza mani değildir. Bu durum hem erkek hem de bayan dullar için geçerlidir.

11- Eşimden sigorta dul aylığı, babamdan da emekli sandığı yetim aylığı alabilir miyim?

Eşimden 4/a’dan (SSK) dul aylığı alıyorum. Babamdan Emekli Sandığı yetim aylığı almam mümkün müdür?

4/a’dan (SSK) dul aylığı alan bayanlar, Emekli Sandığı’ndan babasından ötürü yetim aylığı alabilirler. 5510 sayılı kanuna tabi olarak dul ve yetim aylığı almış olsaydınız, yalnızca tercih yapabilirdiniz. Yani, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından mevt aylığına hak kazananlara, tercihine nazaran eşinden ya da ana ve/veya babasından aylık bağlanacaktır.

12- Dul ve yetim aylıkları hangi oranda bağlanır?

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na nazaran dul-yetim aylığı kimlere, hangi oranda bağlanır?

Dul ve yetim aylığı alacaklar; Eş (karı ve koca) ve çocuklar ile ana ve baba olarak belirlenmiştir. Dul ve yetimlere ilişkin aylık bağlama oranları şu formdadır; 1- Eş için : % 75, 2- Çalışan ya da emekli aylığı alan eş için: % 50, 3- Eş ve 1 yetim için : % 60 + % 30, 4- Eş ve 2 yetim için : % 50 + % 25 + % 25, 5- Tek yetim için: % 50, 6- 2 yetim için : % 40 + % 40.

13- İsteğe bağlı sigortalı olursam dul aylığım kesilir mi?

Emekli Sandığı’ndan dul aylığı alıyorum. İsteğe bağlı sigortalı olmam halinde dul aylığım kesilir mi?

İsteğe bağlı sigortalı olmanız halinde dul aylığınız kesilmeyecektir. Birebir biçimde yetim erkek ve kız çocukların da isteğe bağlı sigortalı olmaları halinde yetim aylıkları kesilmez.

14- Emekli maaşımın kesilmesi yanlışsız mudur?

01.05.2002’de SSK’dan emekli oldum ve vakıf üniversitesinde çalışıyordum, emekli aylığımı aldım. 26.04.2017 tarihinde bir devlet üniversitesine geçtim, emekli aylığımı alamayacağım bildirildi, kesilmesi için dilekçe verdim, kesildi. 30. 05.2019 tarihinde yaş haddinden emekli oldum lakin tıpkı kurumda kontratlı olarak çalışmaya başladım.

Sorum şu: 1.Sözleşmeli olduğum için emekli aylığımı tekrar bağlatabilir miyim? 2. İki yıldır alamadığım emekli aylığımı toplu olarak alabilir miyim?

5335 sayılı Kanun’un 30’uncu unsurunda; “.Herhangi bir toplumsal güvenlik kurumundan emeklilik yahut yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli yönetimler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, vilayet özel yönetimleri, belediyeler ve vilayet özel yönetimleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, toplumsal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş başka kamu kurum, konsey, üst heyet ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı iştirakleri ile kurum ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ilişkin olan öteki iştiraklerde rastgele bir takım, durum yahut vazifede çalıştırılamaz ve misyon yapamazlar” kararına yer verilmiştir.

Bu karar mucibince devlet üniversitesinde çalışmaya başladığınız tarih prestijiyle emekli maaşınızın kesilmesi gerekmektedir. Yaş haddinden emekli olmanızın da sonucu değiştirmeyeceğini tabir edebiliriz.

15- Askerlik borçlanması emeklilik yaşını değiştirir mi?

10.09.1968 doğumluyum. Sigortalılık başlangıcım 01.02.2002 yılıdır. 5300 günüm var. Askerliğimi 1994 yılında yaptım. Askerliğimi borçlanmam halinde emeklilik yaşım 60’dan geriye gelir mi?

08/9/1999 tarihinden evvel birinci kere sigortalı olarak işe girilmiş ve askerlik de birinci kez işe girildiği tarihten evvel yapılmış olsaydı borçlanma durumunda, kademeli emeklilik yaşı geçiş düzenlemelerine nazaran emeklilik yaşınız düşecekti. Lakin, sigortalı olarak işe 1.02.2002 tarihinde başladığınız için 60 yaşa tabi olmanız gerekmektedir.

16- Eşler ortasındaki yaş farkı emekli aylığını tesirler mi?

5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 15.10.2008 tarihinden evvel 4/c’li sigortalı olanlar için hala yürürlükte olan 5434 sayılı Kanun’un 71’inci hususunda; “İştirakçi karı yahut koca eşinden 30 yaş yahut daha büyük ise mevtinde eşine yarı nispetinde aylık bağlanır. Lakin evlenme akdi en az 10 yıl önce yapılmış yahut çocukları olmuş ise bu indirme yapılmaz. Emekli olduktan sonra evlenenler hakkında dahi tıpkı kararlar uygulanır” kararına yer verilmiştir.

Bu karar mucibince evli eşler ortasında 30 yaş ve üzerinde yaş farkı varsa bağlanacak dul aylığı yarı yarıya düşmektedir. Evli çiftler ortasındaki yaş farkı 30 ve daha fazla olsa dahi vefat etmeden evvel çocuk olmuşsa yahut evlenme vefattan 10 yıl evvel olmuşsa dul aylığında rastgele bir azalma kelam konusu olmamaktadır. Yani kanun koyucu birtakım istisnalara yer vererek uygun niyetli evlilikleri korumuştur.

Birtakım uyanıklar yaşlı emeklilerle evlenerek onların vefat ettikten sonra bağlanacak dul aylıklarını almak istemektedirler. Ya da birtakım yaşlılar öldüklerinde emekli aylıklarının birilerine kalmalarını istemektedirler. Örneğin 80 yaşındaki emekli bir bayan, genç ve yoksul 30 yaşındaki bir erkekle evlenerek öldükten sonra dul aylığının genç erkeğe bağlanmasını sağlamak istemektedir. Ya da yaşlı bir erkek genç bir bayanla birebir hedefle ya da kendisine bakması karşılığında evlenebilmektedir. İşte sistem bu çeşit uyanıklıkların ya da makûs niyetlilerin önüne geçmek için bağlanacak dul aylığını yarı yarıya indirmektedir. Yani % 75 oranında bağlanacak dul aylığı % 37,5 oranında bağlanmaktadır.

Şu hususu da belirtmek gerekir ki, bu düzenleme 5434 sayılı Kanun’un birinci halinde de mevcut olup, 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihine kadar mevcudiyetini korumuştur. Lakin, SSK ve Bağ-Kur mevzuatında emsal düzenleme yoktur. 5510 sayılı Kanun’da da bu türlü bir düzenleme bulunmamaktadır

  • Leave a Comment